Zofia Jabłonowska – Ratajska herbu Prus III
Rodzina Jabłonowskich i Dowgiałłów ma długą tradycję szlachecką, sięgającą wieków wcześniejszych, z korzeniami w Jabłonowie, na Mazowszu oraz Podolu, gdzie rodzina posiadała liczne majątki, w tym Zagwóźdź, Popowce i Horodnicę. Herb Prus III symbolizuje ich związki z dawnymi plemionami Prusów, a linia szlachecka, z której pochodzi Zofia Jabłonowska, rozwijała się równolegle z gałęzią hetmańską i książęcą. Rodzina od XVIII wieku aktywnie uczestniczyła w życiu ziemiańskim, prowadząc gospodarkę rolną, hodowlę bydła oraz działalność społeczną. Na Podolu majątki Jabłonowskich uległy zniszczeniu w czasie rewolucji bolszewickiej, co zmusiło rodzinę do przeniesienia się do Lwowa, a następnie do majątku w Przyborowiu, gdzie dziadek Zofii, Józef Jabłonowski, prowadził hodowlę bydła czerwonego polskiego i rozwijał gospodarkę leśną oraz gorzelniczą.
W XIX i XX wieku rodziny Jabłonowskich i Dowgiałłów prowadziły liczne majątki i rozwijały działalność rolniczą, sadowniczą i hodowlaną. W Przyborowiu dwór zaprojektowany przez Witkiewicza był centrum życia kulturalnego i artystycznego. W czasie II wojny światowej członkowie rodziny angażowali się w działalność konspiracyjną – ukrywali uchodźców, wspierali więźniów obozu Pustków oraz uczestniczyli w Armii Krajowej i Akcji „Burza”. W wyniku działań wojennych i represji część rodziny została wysiedlona, a majątki częściowo zniszczone lub skonfiskowane. Rodzina Dowgiałłów w Nowomalinie doświadczyła napaści sowieckiej w 1939 r., a Karol Dowgiałło został aresztowany i prawdopodobnie zginął.
Po II wojnie światowej Zofia Jabłonowska wróciła do Warszawy, ukończyła historię, a jej rodzeństwo kontynuowało działalność społeczną i zawodową, m.in. w dyplomacji i opozycji antykomunistycznej. Rodzina utrzymywała tradycje szlacheckie, prowadziła działalność kulturalną i społeczną, organizując ochronki, Kółka Gospodyń Wiejskich oraz wspierając mieszkańców wsi. Majątki Jabłonowskich i Dowgiałłów były nie tylko ośrodkami gospodarczymi, ale także miejscem upowszechniania kultury i sztuki, co pozwoliło przetrwać dziedzictwo rodzinne i przekazać wartości kolejnym pokoleniom.
