Wojciech Rzewuski herbu Krzywda
Rodzina Rzewuskich herbu Krzywda wywodzi się z Podlasia, a jej nazwa pochodzi od wsi Rzewuski, nadanej przodkom przez Księcia Mazowieckiego około 1250 r. za zasługi w wojnie z Jaćwingami. Już w XVIII wieku Rzewuscy nabywali majątki ziemskie, jak np. majątek w Kozłowie, potwierdzając swój status szlachecki w akcie Heroldii Królestwa Polskiego z 1850 r. Po powstaniu styczniowym część majątków Rzewuskich została skonfiskowana przez władze rosyjskie, co wprowadziło rodzinę w trudną sytuację gospodarczą.
W XIX i XX wieku Rzewuscy rozwijali zarówno działalność przemysłową, jak i rolniczą. Pradziadek Wojciecha Rzewuskiego posiadał Fabrykę Maszyn „Rzewuski i spółka”, znaczącą spółkę akcyjną, oraz majątek ziemski Wola Sławinska pod Lublinem o powierzchni ponad 250 ha. Rodzina Dłużewskich, z którą Rzewuscy się połączyli, posiadała majątki Dłużew i Lasomin, a także udziały w Mleczarniach Nadświdrzańskich, produkujących na warszawskim rynku. W majątkach hodowano głównie krowy mleczne holenderskie, a także prowadzono uprawy rolnicze i elektrownię wodną. W XX wieku Wacław Rzewuski, inżynier z wykształceniem w Liege, rozwijał fabrykę maszyn, której produkty wykorzystywano m.in. do budowy Zakopianki. W czasie II wojny światowej część majątków została opuszczona w związku z niemiecką akcją na Zamojszczyźnie, a po wojnie dobra ziemskie przejęła administracja państwowa w wyniku dekretu PKWN z 1944 r. Fabryka Maszyn została znacjonalizowana w 1949 r., co doprowadziło do strajku pracowników i procesu pokazowego.
Po II wojnie światowej rodzina przeniosła się do Warszawy i utraciła większość majątków i zakładów przemysłowych. Wspomnienia i tradycje Rzewuskich przetrwały w działalności fabryki, majątkach i lokalnej pamięci historycznej. Ich dorobek przemysłowy i rolniczy, choć utracony, pozostaje świadectwem znaczenia rodziny w historii Polski. Rodzina Rzewuskich zachowała też świadomość swojego dziedzictwa szlacheckiego i wkład w rozwój przemysłu i rolnictwa.
Zdzisław Wiśniewski
Rodzina Wiśniewskich wywodzi się z ziem polskich, z Mazowsza i okolic Podlasia. Posiadali majątki Ulasek w powiecie wyszkowskim i Szpaki w powiecie mławskim. Rodzina Wiśniewskich łączyła tradycje ziemiańskie, artystyczne i wojskowe – przodkowie byli właścicielami ziemskimi, lekarzami, artystami i oficerami w rezerwie kawalerii. Majątki były dobrze zagospodarowane, z drewnianymi dworami w stylu willi skandynawskiej, przystosowanymi nawet do celów obronnych, z siedmioma poziomami, piwnicami, suterenami, strychami i strzelnicami. W majątkach prowadzono głównie hodowlę krów, a także utrzymywano pensjonaty dla letnich gości.
W XIX i XX wieku Wiśniewscy rozwijali zarówno działalność rolniczą, jak i kulturalną. Majątek Ulasek powstał poprzez wydzielenie części gruntów z większego majątku Chrzęsne, a w Chrzęsnem znajdował się XVII-wieczny pałac murowany w stylu obronnym, pierwotnie należący do dóbr duchownych. W połowie XIX wieku Chrzęsne stało się własnością Wincentego Koskowskiego herbu Junosza, prapradziadka Zdzisława Wiśniewskiego, a jego córka Bronisława Florentyna z Koskowskich Babczyńska wniosła majątek w dziedzictwo. Rodzina utrzymywała kontakty z artystami, m.in. Władysławem Podkowińskim, który namalował obraz „Szał” pod wpływem nieszczęśliwej miłości do jednej z sióstr rodziny. Podczas II wojny światowej Wiśniewscy musieli opuścić Ulasek latem 1944 r., a po wkroczeniu Armii Czerwonej powrócili tymczasowo, mieszkając w pensjonacie. Majątek został następnie przejęty przez władze ludowe w ramach dekretu PKWN o reformie rolnej z 1944 r. i częściowo ograbiony przez grupy przestępcze podszywające się pod Armię Ludową.
Po zakończeniu wojny rodzina Wiśniewskich utraciła swoje dobra i musiała mieszkać w pensjonacie. Tradycje ziemiańskie i artystyczne przetrwały jednak w pamięci rodziny, a dziedzictwo kulturowe pałacu w Chrzęsnem pozostaje świadectwem dawnej historii ziemiaństwa mazowieckiego. Pomimo utraty majątków, rodzina zachowała świadomość swojej przeszłości i wkład w rozwój lokalnej kultury i sztuki.
