GORZEŃSCY H. NAŁĘCZ (1717 - 1816)

Autor: Stanisław Borowiak


Herb Nałęcz.
za: www.wikipedia.pl


W 1717 r. wdowa po MICHALE DOBRZYCKIM (1660-1715)  sprzedała rodową siedzibę ALEKSANDROWI GORZEŃSKIEMU (1671-1754), miecznikowi kaliskiemu, w tym okresie żywo zaangażowanemu w ówczesne życie publiczne i wybieranego m.in. marszałkiem sejmików średzkich oraz deputatem do Trybunału Koronnego. Kilkanaście lat później, po owdowieniu wstąpił on do stanu duchownego, w którym osiągnął wysokie godności wikariusza generalnego i oficjała gnieźnieńskiego,

Dobra dobrzyckie w 1739 r. sprzedał  synowi ANTONIEMU GORZEŃSKIEMU (1710-1773), późniejszemu łowczemu i stolnikowi kaliskiemu, który Podobnie jak ojciec brał czynny udział w ówczesnym sejmikowym życiu politycznym, a pod koniec życia żywo zaangażował się w sprawę konfederacji barskiej, zostając w 1769 r. członkiem Wielkopolskiej Izby Konsyliarskiej – naczelnej władzy konfederackiej w Wielkopolsce.

Z powodu trudnej sytuacji finansowej zmuszony był on w 1766 r. do zastawienia Dobrzycy innemu z bohaterów początkowej fazy konfederacji barskiej w Wielkopolsce – WOJCIECHOWI RYDZYŃSKIEMU (1705-1770).




Malarz nieznany, portret generała
Augustyna Gorzeńskiego, k. XVIII w.
Zbiory Muzeum Ziemiaństwa w Dobrzycy.


W 1772 r. majątek objął syn Antoniego, AUGUSTYN GORZEŃSKI (1743-1816), w latach panowania Stanisława Augusta Poniatowskiego blisko związany z dworem stronnik króla. W tym okresie począwszy od 1780 r. posłował on na sejmy, w tym na Sejm Czteroletni.

Pomimo braku wykształcenia wojskowego od 1788 r. był generałem-adiutantem u boku króla i komendantem gwardii królewskiej, a także szefem 1. regimentu pieszego, awansując w 1792 r. na generała lejtnanta. Będąc zaufanym współpracownikiem monarchy odegrał dość znaczna rolę polityczną w latach Sejmu Czteroletniego, wojny polsko-rosyjskiej, a następnie insurekcji kościuszkowskiej.

W obliczu przymusowej przerwy w działalności politycznej, zintensyfikował prowadzone od lat osiemdziesiątych ptace przy rozbudowie rodowej rezydencji w Dobrzycy. Do polityki powrócił w latach Księstwa Warszawskiego, kierując m.in. Izbą Administracji Publicznej Departamentu Poznańskiego i otrzymując godności najpierw kasztelana-wojewody, a później senatora-wojewody. W obliczu braku męskiego potomstwa zapisał Dobrzycę siostrzeńcowi, GENERAŁOWI KAZIMIERZOWI TURNO (1778-1817).





Źródła:

K. Balcer, Gorzeński Augustyn h. Nałęcz, [w:] Wielkopolski Słownik Biograficzny, Warszawa-Poznań 1983, s. 213;
R. Kąsinowska, Dobrzyca. Fortalicja. Pałac. Muzeum, Dobrzyca 2007, s. 36-42, 63-66;
A. M. Skałkowski, Gorzeński Augustyn, PSB, T. VIII, s. 326-327.

Poprzednia |  1  2  3  | Następna

facebook mail iksww