MZD logo Muzeum Ziemiaństwa w Dobrzycy

 

 

STRONA GŁÓWNA

2016-06-06

ZAGRANICZNE EDYCJE KONSTYTUCJI 3 MAJA W DOBRZYCY

W dobrzyckim pałacu do 2 października eksponowana jest wystawa "W 225 rocznicę Konstytucji 3 Maja". Prócz szczególnie cennych jej pierwodruków i pozostałych osiemnastowiecznych edycji  oraz wielkiej ilości wydawnictw dokumentujących obchody rocznic Konstytucji, można na niej zobaczyć również zagraniczne wydania Ustawy Rządowej. Warto tu bowiem przypomnieć, ze jej odbiór, zwłaszcza na zachodzie Europy, był niezwykle pozytywny, szczególnie na łamach prasy brytyjskiej i wydawanych w Holandii oraz zachodnich Niemczech wpływowych wówczas gazet politycznych o zasięgu międzynarodowym (ze słynną wówczas „Gazetą Lejdejską” na czele). W krajach tych, obawiających się konsekwencji rewolucji francuskiej, podkreślano szeroko zalety umiarkowanej „rewolucji polskiej”.

Spośród nich warto zwrócić uwagę na suplement do miesięcznika „Gentleman’s Magazine” – niezwykle poczytnego w świecie anglojęzycznym pisma zawierającego przedruki i własne komentarze na szeroki zakres tematów, w tym liczne teksty naukowe i literackie (po raz pierwszy użyto w nim słowa „magazyn” na określenie pisma periodycznego – pismo było bowiem „magazynem” informacji własnych i z innych gazet). Już w swoim numerze czerwcowym z 1791 r. zamieściło ono obszerną relację dotyczącą wydarzeń w Polsce, publikując następnie widoczne poniżej tłumaczenie Ustawy Rządowej.

Z kolei obce wzory ustrojowe odgrywały wielką rolę w toczonych w kraju dyskusjach nad poszczególnymi postanowieniami konstytucji polskiej, zwłaszcza w  kwestiach budzących największe kontrowersje współczesnych – jak sprawa dziedzictwa tronu, pozycji władzy wykonawczej czy praw politycznych mieszczan. Nie dziwi więc zainteresowanie innymi uchwalanymi w tym czasie ustawami zasadniczymi, czego przykładem może być eksponowane na wystawie tłumaczenie konstytucji francuskiej, wydane w warszawskiej drukarni Zawadzkiego.



Na fotografiach w pierwszym rzedzie u góry od lewej: New Constitution of the Government of Poland, established by the Revolution, The Third of May, 1791, London 1791 - bardzo wczesny angielski przekład Ustawy Rządowej, następnie dwujęzyczne wydanie konstytucji francuskiej z drukarni P. Zawadzkiego z 1791 r. oraz reprinty innych zagranicznych edycji Konstytucji 3 Maja. W drugim rzędzie strona tytułowa suplementu do rocznika 1791 pisma "Gentleman's Magazine" oraz powiekszenie fragmentu z tłumaczeniem preambuły Ustawy Rządowej.

Polecamy również stronę Pana Wojciecha Kochlewskiego, właściciela wiekszości eksponowanych na wystawie druków i niestrudzonego popularyzatora wiedzy o trzeciomajowej Konstytucji.


FACEBOOK INSTAGRAM YOUTUBE TWITTER
NEWSLETTER